|
1) Historia: pomysł utworzenia specjalizacji o nazwie "Antropologia współczesności. Animacja działań lokalnych" narodziła się w Instytucie Stosowanych Nauk Społecznych Uniwersytetu Warszawskiego w 1991 roku. (Stało się to zaledwie parę miesięcy po pierwszym naborze na studia w ISNS). Jego autorkami były: prof. dr hab. Aldona Jawłowska oraz dr Barbara Fatyga. W Instytucie były już zajęcia z antropologii prowadzone przez prof. dr hab. Jacka Kurczewskiego i Jego Zespół na I roku studiów w semestrze zimowym jako przedmiot obowiązkowy, (kończący się, podobnie jak obecnie, egzaminem). Zajęcia przygotowujące do studiowania na osobnej specjalizacji pojawiły się więc jako przedmioty fakultatywne dla I i kolejno II roku studiów. Specjalizacja została uruchomiona w roku akademickim 1993/1994, gdy pierwsi Studenci dotarli do III roku studiów. Obecnie w ISNS prowadzone są dwie tzw. ścieżki antropologiczne oraz szereg przedmiotów fakultatywnych z zakresu antropologii społecznej i kulturowej. Od początku istnienia specjalizacji była ona otwarta dla Studentów innych kierunków i innych uczelni, zaś "nasi" Studenci byli zachęcani do uczestniczenia w zajęciach na innych kierunkach i w innych uczelniach.
2) Nie ma - póki co - wśród antropologów powszechnej zgody: zarówno na to czym jest, jak i czym powinna być antropologia współczesności. Proponujemy traktowanie tej subdyscypliny polegające na rozróżnieniu antropologii współczesności (przedmiotem jest współczesność właśnie) i antropologii współczesnej (to pojęcie obrazuje stan wiedzy w konkretnym okresie rozwoju dyscypliny)."Nasza" antropologia w tym sensie jest zarazem "antropologią współczesną", że stara się łączyć jak najsolidniejsze przygotowanie teoretyczne z wielostronnym przygotowaniem do prowadzenia badań zarówno samodzielnych, jak i zespołowych, (w tym ewaluacji i monitoringu), pisaniem tekstów (naukowych i eksperckich) oraz z teoretycznym i (w pewnym stopniu) praktycznym przygotowaniem do pracy animatora kultury. Będąc, ze świadomego wyboru, antropologią lokalną bazuje na pojęciu glokalizacji - oznaczającym tutaj "globalny" wymiar teorii i metodologii, a "lokalne" zakorzenienie w praktykach kulturowych. Fatyga, Charakterystyka antropologii współczesności, (w:) Dzicy...., stan dyskusji w piśmie Op.Cit..
3) Odeszła już w przeszłość postać tzw. Kaowca czyli "pracownika kulturalno-oświatowego", zapewniającego ludności kulturalne spędzanie czasu wolnego (por. np."kultowe" filmy: "Rejs", "Wodzirej" itp.). Termin animacja nie jest nową nazwą dla starego typu aktywności zawodowej lecz próbą stworzenia i uczenia nowego stylu oddziaływania kulturalnego, który nie zamyka się w czasie wolnym, rozrywce i amatorskiej twórczości, ale obejmuje pracę z ludźmi w każdych okolicznościach (zgodnie z mitem założycielskim - humanistycznym i oświeceniowym), bez dzielenia spraw na ważne i godne oraz mało ważne i niegodne, a ludzi na lepszych, którymi warto się zajmować i gorszych ("niekulturalnych", którymi nie warto sobie głowy zawracać). opis zajęć, koło naukowe.
4) Kultura jest tutaj rozumiana bardzo szeroko: jako ogół aktywności ludzkiej i jej wytworów, jako - zarazem - warstwa materialna i niematerialna, porządek wysoki, średni (lekkopółśredni) i niski (a nawet beznadziejny), jako właściwe człowiekowi współczesnemu środowisko, z którym, (i w którym) wchodzi on w ciągłe i różnorodne interakcje z innymi podmiotami i przedmiotami. Jeśli jest środowiskiem życia człowieka to - w trakcie grand entrance dans le monde badacza (wielkiego wejścia w świat - w wolnym tłumaczeniu)- powinna przede wszystkim być porządnie poznawana i opisywana.
5A) Metoda w wypadku pracy naukowej jest programowo i skrajnie eklektyczna w myśl zasad:
- uczyć się można nawet od diabła (nie tylko zamorskiego, ale także lokalnego...);
- nawet po... dowolnym bóstwie z Pratchetta można poprawić;
- antropologia to sztuka grasowania po pograniczach [Robotycki].
5B) Metoda działania pro- i społecznego jest zespołowa, quasi-plemienna (z uwzględnieniem i uszanowaniem indywidualizmu jednostek). koło naukowe.
6) Badania terenowe i praktyki terenowe (entograficzne) są od momentu powstania specjalizacji jej integralną częścią. Obecnie odnaleźliśmy swoje enklawy: "swój teren". Samodzielne i zespołowe badania PT Studenci prowadzą jednak nie tylko podczas obligatoryjnych wyjazdów, ale także podczas zajęć warsztatowych i (doborowolnie) współpracując z nami w kole naukowym. Zgodnie z programem studiów, badania terenowe (bardziej lub mniej rozbudowane) towarzyszą takim przedmiotom, jak: Style życia z perspektywy historii i teorii kultury (warsztat ), Warsztat biograficzny, Animacja działań lokalnych zaś obligatoryjna praktyka terenowa przedmiotowi Antropologia społeczności lokalnych. Praktyki terenowe w przeszłości prowadzone były przez: mgr Wojciecha Marchlewskiego, mgr Marcina Szporkę, mgr Wojciecha Połecia (etnograf) i odbyły się: pod Ciechanowcem oraz na Orawie, zaś od roku akadem. 2004/2005 opiekują się nimi mgr Iwona Oliwińska i mgr Albert Jawłowski (wyjazd na Dolny Śląsk - w okolice Długopola Zdroju). W przyszłości będziemy w dalszym ciągu zajmować się Dolnym Śląskiem, (rozważany też jest wyjazd na Warmię i wspomaganie (poprzez badania) działań Stowarzyszenia "Tratwa").
7) Od początku istnienia specjalizacji Studenci zachęcani są by brać udział w, realizowanych przez prof. Fatygę i Zespół, projektach badawczych, także międzynarodowych (i nie tylko - bo pojawiają się tu np. projekty działań kulturotwórczych, w tym oparte na wolontariacie) obejmujących w większości przypadków tematy z zakresu socjologii i antropologii młodzieży, ale także ewaluację działań instytucji i organizacji, analizy tekstów kultury i inne takie. Dodatkowe aktywności obejmują również seminaria prowadzone lub współorganizowane przez nas w ISNS, podczas wspólnych wyjazdów i koło naukowe .
Cele specjalizacji - par excellence i zum beispiel ideologiczne
- główny dydaktyczny cel specjalizacji to wykształcenie Absolwenta, który będzie możliwie wszechstronnie przygotowany zarówno do pracy naukowej, w tym badawczej, jak i do pracy w instytucjach i organizacjach zajmujących się szeroko rozumianą (por. wyżej) kulturą;
- równie ważnym celem jest tworzenie zespołów osób podzielających podobne przekonania naukowe i zgodnych co do metod badania kultury (chodzi więc tutaj ni mniej ni więcej o tworzenie wspólnoty - nic to, iż krótkotrwałej, często zadaniowej i sytuacyjnej,).
|
|
